Ecz. Zeynep AKSOY

Bebeklik döneminin ebeveyni en yıpratıcı ve üzücü sorunlarından biri şüphesiz bebeklerin ağlama problemidir. Öyle ki başa çıkamadığımız erken bebeklik döneminde görülen ağlamalar; ebeveyn için stres, kaygı, yorgunluk ve depresyon kaynağı olabilir.

Bebek Neden Ağlar? Bir Şeye Mi Ihtiyacı Var, Yoksa Bir Sağlık Sorunu Mu?

Aslında bazı bebekler ne sağlık sorunu, ne de bir ihtiyaç nedeniyle ağlamaktadır. Üç aydan küçük herhangi bir sağlık sorunu olmayan bebeklerde, anlamlı bir neden olmaksızın (açlık, bez kirliliği gibi) haftada 3 gün ve üzeri, görüldüğü günlerde ise 3 saatten fazla süren sebepsiz ağlamalara, kolik ağlamaları diyoruz. Genellikle akşamları ortaya çıkan kolik, zamanla kendini sınırlayan, kaybolan iyi huylu bir durumdur ve genellikle beşinci ayda sona erer.

Kolik ağlamalarını diğer ağlamalardan ayırt edebilecek birkaç özellik şöyle sayılabilir;

• Aniden ortaya çıkar, bebeğin ağlamaya başlamadan önceki ruh halinden bağımsızdır. Net bir başlangıç ve sonlanışı vardır.
• Ses perdesi daha yüksektir, ebeveyn genelde acı çekiyor veya çığlık atıyormuş gibi bir ağlama olduğunu ifade eder. Üzücü ve rahatsız edici olarak tanımlar.

Kolik ağlamasının sebepleri tam olarak bilinememekle beraber katkıda bulunan bazı faktörler olduğu düşünülmektedir. Yetersiz veya aşırı beslenme, beslenme sırasında gaz yutulması, gastrointestinal olgunlaşmamışlık, dışkı florasındaki değişiklikler ve besin intoleransınında aralarında bulunduğu gastrointestinal sebeplerin yanında tütün dumanı ve nikotine maruz kalma ve çevresel uyaranlara çok miktarda maruz kalma da kolik ağlamalarının sebebi olabilir.

Tüm bunların yanında yapılan çalışmalarda aile stresi, anne anksiyetesi, anneden bebeğe gerilim aktarımı ile de kolik ağlamaları arasında bir bağlantı bulunmuştur. Başka bir çalışma ise gebeliğin erken dönemlerinde annede görülen gerginlik ve depresyon ile kolik ağlamaları arasında bir bağlantı olduğunu göstermiştir.

Kolik ağlamaları olan bebeklerde uygulanabilecek birinci basamak yaklaşım, olası beslenme problemlerini gözden geçirmek ve bebeği yatıştırmak ve / veya çevresel uyaranları azaltmak için yatıştırma teknikleri denemektir. Ebeveyn bu teknikleri denemesi için cesaretlendirilmelidir çünkü; bu teknikler ağlamanın olmadığı döneme ulaşılıncaya kadar ebeveynin rahatlamasına yardımcı olabilecek ucuz ve zararsız tekniklerdir. Ebeveyn sırayla bu teknikleri denemeli hangisinin kendi bebeği üzerinde olumlu etki oluşturduğunu görmelidir. Ne yazık ki tüm bebeklerde sonuç alınan ortak bir teknik yoktur.

Kolik Ağlamaları Yaşayan Bir Bebeğimiz Varsa Ne Yapacağız?

-Öncelikle ağlamaların herhangi bir sağlık sorunundan dolayı olma ihtimalini ekarte etmek için bir hekime başvurulmalıdır.

-Ebeveyn, yıpratıcı olan bu sürecin geçici olduğu kabullenmeli ve bu ağlamaların kendinin yaptığı veya yapmadığı bir şeyden kaynaklanmadığının bilincinde olmalıdır.

-Ebeveynler arası yardımlaşmanın önemini kavramalı ve kolik ağlamaları sırasında nöbetleşmeyle sürecin daha az yıpratıcı olması sağlanmalıdır.

-Ebeveyn hayal kırıklığı, öfke, bitkinlik, suçluluk ve çaresizlik duygularının normal olduğunu kabul etmeli gerekirse yakınlarından yardım istemelidir.

-Tüm bunların yanında bahsettiğimiz yatıştırıcı tekniklerde işe yarayabilir. Bunlar;

• Emzik kullanmak.
• Bebeği arabada gezintiye veya bebek arabasında yürüyüşe çıkarmak.
• Bebeği kucakta tutmak.
• Bebeği sallamak.
• Manzarayı değiştirmek (veya görsel uyaranları en aza indirmek).
• Ilık bir banyo yaptırmak.
• Bebeğin karnını ovmak.
• Elektrikli süpürge, çamaşır kurutucu, bulaşık makinesi gibi beyaz gürültü oluşturucu aletlerle ‘Beyaz Gürültü’ sağlamak.

İşitme ve işitsel gelişimin olumsuz etkilenmemesi için beyaz gürültü kaynağının bebekten uzakta konumlandırılması gerekmektedir. Düşük sesle ve kısa süreli uygulanmalıdır.

Tüm bunların işe yaramadığı bebeklerde, bebek anne sütüyle besleniyorsa hipoalerjenik anne diyeti bir seçenektir.

Kolik bebeklerin bir alt grubunda inek sütü alerjisi ve besin intoleransı olabileceği göz önünde bulundurulmalı; özellikle egzama, hırıltılı solunum, ishal veya kusması olan bebekler bu açıdan bir hekim tarafından değerlendirilmelidir.

İnfantil kolik tedavisinde ve önlenmesinde alternatif tedavi yöntemleri ile probiyotik ve ilaç kullanımını değerlendirecek olursak;

Probiyotiklerin kolikten korunmak ve koliği tedavi etmek için bir etkisi olduğuna dair kanıtlar eksikse de, yapılan çalışmalar lactobasillus reuteri içeren probiyotiklerin kolik ağlama süresini azalttığını göstermiştir.

Kolik ağlamaları için simetikon içeren gaz damlalarının etkinliği kanıtlanmamıştır. Bununla beraber, akapunktur, manüplatif tedaviler, homeopatik ilaçlar da kolik tedavisinde önerilmemektedir.

Sonuç olarak, ebeveynlerin çocuğun semptomlarıyla baş etmesine yardımcı olmak ve ebeveyn-çocuk ilişkisinde uzun vadeli sekelleri önlemek için, kolik yönetimi, çocuğun özelliklerine, öyküsüne, muayene ve aile özelliklerine göre kişiselleştirilmelidir.        

Bebeklerin gülücükler saçtığı mutlu günler dilerim..

KAYNAKLAR

• Douglas P, Hill P. Managing infants who cry excessively in the first few months of life. BMJ 2011; 343:d7772.
• The period of PURPLE crying. http://purplecrying.info/ (Accessed on May 04, 2015).
• Lester BM. Definition and diagnosis of colic. In: Colic and Excessive Crying. Report of the 105th Ross Conference on Pediatric Research, Lester BM, Barr RG (Eds), Ross Products Division, Columbus, OH 1997. p.18.
• Stifter CA, Bono MA. The effect of infant colic on maternal self-perceptions and mother-infant attachment. Child Care Health Dev 1998; 24:339.
• Hiscock H. The crying baby. Aust Fam Physician 2006; 35:680.
• Parker S, Magee T. Colic. In: The Zuckerman Parker Handbook of Developmental and Behavioral Pediatrics for Primary Care, 3rd ed, Augustyn M, Zuckerman B, Caronna EB (Eds), Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia 2011. p.182.
• Hugh SC, Wolter NE, Propst EJ, et al. Infant sleep machines and hazardous sound pressure levels. Pediatrics 2014; 133:677.
• Treem WR, Hyams JS, Blankschen E, et al. Evaluation of the effect of a fiber-enriched formula on infant colic. J Pediatr 1991; 119:695.
• Ong TG, Gordon M, Banks SS, et al. Probiotics to prevent infantile colic. Cochrane Database Syst Rev 2019; 3:CD012473.
• Biagioli E, Tarasco V, Lingua C, et al. Pain-relieving agents for infantile colic. Cochrane Database Syst Rev 2016; 9:CD009999.
• Lester BM. Definition and diagnosis of colic. In: Colic and Excessive Crying: Report of the 105th Ross Conference on Pediatric Research, Lester BM, Barr RG (Eds), Ross Products Divisions, Columbus, OH 1997. p.8.

Ecz. Zeynep AKSOY

zeynepacaraksoy@gmail.com