Dr. Ecz. Dyt. Neda TANER

Diyabet, yeterli miktarda insülin salgılanamaması ya da üretilen insülinin etkili bir şekilde kullanılamaması veya her ikisi kaynaklı hiperglisemi ile karakterize bir metabolik hastalıktır.

• TİP 1 DM- İnsüline bağımlı diyabet

Çocuk veya genç yaştaki kişilerde görülür. Ömür boyu insülin kullanmak zorundalardır.

• TİP 2 DM- İnsüline bağımlı olmayan diyabet

Genellikle 30’ lu yaşlar ve sonrasında görülür. Diyet, egzersiz ve oral anti diyabetik ilaçlarla tedavi edilebilir. Gerekirse insülin tedavisine başlanabilir.

• Gestasyonel DM- gebelerde ortaya çıkan ve Tip2DM ye benzer seyreden diyabet.

Diyabet mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlara neden olur.

Mikrovasküler Komplikasyonlar: Diyabetik nefropati, nöropati ve retinopati, kronik hipergliseminin ileri glikasyon son ürünlerinin üretimi, proinflamatuar mikro ortamın oluşturulması ve oksidatif stresin indüksiyonu gibi çeşitli mekanizmalar yoluyla indüklediği ana mikrovasküler komplikasyonlardır.

Makrovasküler Komplikasyonlar: Koroner arter hastalığı, serebrovasküler hastalık, periferik arter hastalığı vb. Ateroskleroz, diyabetli kişilerde oldukça yaygındır. Örneğin, diyabet 20-65 yaş arası kişilerde inme riskini 5 kattan fazla artırır.

Diyabet tedavisinde kullanılan ilaçlara bakacak olursak;

1. İnsülin Salgılatıcılar (sekretagoglar)

1. Sülfonilüre Türevi İlaçlar
2. Meglitinidler

2. İnsüline Duyarlılaştırıcılar

1. Biguanidler
2. Tiazolidindionlar

3. Alfa-Glukozidaz Enzim İnhibitörleri
4. İnkretin Etkililer

• GLP1A (Glukagon benzeri peptid-1 reseptör agonistleri)
• DPP-4 İnhibitörleri (Dipeptidil peptidaz-4 (DPP-4) inhibitörleri)

5. Sodyum glukoz ko-transporter 2 inhibitörleri (SGLT2)
6. İnsülin

Yaşam tarzı değişiklikleri diyabetin yönetiminde en az farmakoterapi kadar önemlidir. Yaşam tarzı değişiklikleri; beslenme yönetimi, fiziksel aktivite, sigaranın bırakılması ve psikososyal sorunların çözümünü içermektedir.

Egzersizler insülin reseptör sayısını ve dolayısıyla glukozun periferik kullanımını arttırır ve kan şekerini insülinden bağımsız olarak düşürürler. Bu nedenle diyabetli hastalarının spor faaliyetlerine girmesi teşvik edilmelidir.

Dr. Ecz. Dyt. Neda TANER

neda.taner@gmail.com